VOLEYBOL KURALLARI


Voleybol Kuralları demeden önce voleybol oyunundan bahsetmek gerekir. Voleybol oyunu bir file ile ikiye ayrılmış bir voleybol saha ölçüleri içerisinde oynanan bir oyundur. Voleybol kuralları ile topu file üzerinden geçirip rakip takımın sahasının zeminine değdirmek amaçlı oynanır. Voleybol kuralları dediğimiz zaman en önemli voleybol kuralı her oyuncu topa bir kez vurabilir ve toplamda en fazla 3 kişi topa vurabilir.  Voleybolda kurallar gereği top oyuna servis ile sokulur.

Voleybol ülkemizde gün geçtikçe daha çok ilgi görmeye başlayan bir spor dalı. Bunda ülkemizin hem kulüpler arası hem de milli maçlarda aldığı başarıların önemi de büyük. Sporcularımız başarı gösterip ülkemizin adını iyi yönde duyurdukça milli duygularımızın artmasından kaynaklanan bir ilgi artışı aslında bu.

Peki, ilgiyle izlediğimiz voleybol sporunu ne kadar tanıyoruz?

Voleybol saha ölçüleri 18×9 metre olup tabanı sert ahşaptan veya sentetikten meydana gelmektedir. Bunun sebebi oyuncuların topa vurduktan sonra yere düşmeleri durumunda yaralanmamaları içindir. Her ne kadar dizliklerle olası yaralanmaların önüne geçilebilse de böyle bir düşme durumunda el, yüz yaralanmaları olabilmektedir. Bu ancak ahşap veya sentetik bir yüzeyle önlenebilmektedir.

Voleybolun kurallar diğer spor dallarında olduğu gibi kati ve kesindir. Bu sporun layığı ile yapılabilmesi için voleybolda kurallar gereklidir. Zaten genel anlamda spor denildiğinde akla disiplin ve kurallar gelir. Voleybol kuralları bu sporun çok daha keyifli olmasını, adil yönetilmesini ve oynanmasını sağlar.

Voleybol saha ölçüleri tabanda çizgilerle belirlenmiştir. Oyuncular diğer voleybol kuralları dahilinde bu çizgilere dikkat ederek konum alırlar ve atışlarını yaparlar. Şayet bu çizginin dışına topu atarlarsa sayı kaybederler ve top diğer takıma geçer.

Kuralların olmadığı hiçbir sistemin yürümeyeceği gibi voleybolda kurallar maçı yönlendirir. Voleybol saha ölçüleri çizilirken dış sınır, yani 18×9 metrelik bölüm beyaz, kalınlığı da belli bir çizgi ile belirlenmelidir. İç tarafında renkler farklı olabilmektedir. Yine voleybolda kurallar gereği bu sınırın dışında üçer metre boş alan bırakılmalıdır. Ayrıca tavan yüksekliği de önemlidir ve minimum 7 metre olmak durumundadır. Bu sebeple voleybolda kurallar daha saha ölçüleri alana uygulanırken başlar. Burada özellikle uluslar arası karşılaşmalarda milimetreler bile önemlidir. FIVB’nin Dünya Voleybol Müsabakaları’nda bu ölçüler maçlardan önce tek tek ölçülüp uygunluğu kontrol edilmektedir.  Taban malzemesi de yukarıda bahsedildiği şekilde yine FIVB’nin öngördüğü şekilde, sert ahşaptan ya da sentetikten olmalıdır.

Yıllarca, çeşitli değişikliğe uğrayarak gelişen voleybol sporunu en ince ayrıntısına kadar öğrendikten sonra bu maçları seyretmek onu daha da keyifli kılacak ve seyirciden gelen bu ilgi dolayısıyla sporcularımızı daha çok motive edecektir.

Voleybol Kuralları

Oyun Sahası

Oyun sahasından daha önce şu konumuda bahsetmiştik: Voleybol Saha Ölçüleri

File Yüksekliği

Aynı konuda file yüksekliği başlığıda mevcuttur.

File Yapısı

voleybol filesi
Voleybol Filesi

File 10 cm’ lik karelerden oluşmuş bir yapı olmalıdır. File 1 metre genişliğinde olmasıyla birlikte 9.50 ile 10 metre uzunluğu arasındadır.

Filenin üst kısmında çadır bezinden yapılmış bir bant mevcuttur ve bu bant file boyunca devam eder. Aynı şekilde filenin alt kısmında da bir bant mevcuttur ve bu bantların içinden geçen ipler filenin gergin kalmasını sağlamaktadır.

Filenin yan taraflarında düşey olarak bulunan bantlar vardır. Bu bantlara yan bantlar ismi verilir.

Antenler

Fiberglas veya bu maddeye benzer esnek çubuklar 180 cm uzunluğunda ve 10 mm çapındadır.

voleybol file anteni

Her yan banda bir anten bağlıdır. Bu antenler yan bandın dış tarafına bağlanır.

Direkler

File direklere bağlıdır ve bu direkler,  dış tarafa doğru olacak şekilde yarım metre ile bir metre uzaklığa yapılandırılır.  Genel olarak 1 metre dışarıya yapılır.

Toplar

Toplar estetik deriden veya sentetik bir deriden olmasıyla birlikte küresel olmalıdır. Bir renk kullanılabilmesiyle birlikte birden fazla uyumlu renkte kullanılabilir.

Voleybol Topu
Voleybol Topu

Topun Çevresi 65-67 cm ve ağırlığı 260-280 gr  dır.

FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında 3 top kullanılır. Buna 3 top sistemi nedir ve toplamda 6 top toplayıcı bulunur.

Takımlar

Voleybolda Kurallar gereği bir takımda en fazla 12 oyuncu olabilir. Bir antrenör, bir yardımcı antrenör, bir masör ve bir doktor olmalıdır.

Yedek Oyuncular

Oyunda olmayan oyuncular oyun sırasında kendi takım sıralarında oturmaları gerekir. Oyunda olmayan oyuncular 3 şekilde ısınabilirler:

1.Voleybol Kurallarınca oyun sırasında topsuz olarak ısınma sahasında ısınabilirler.

voleybol ısınma sahası
voleybol Isınma Sahası

2. Mola verildiğinde topsuz olarak kendi sahalarının arka tarafında bulunan serbest bölgede ısınabilirler.

3. Set aralarında top ile serbest bölgede ısınabilirler.

Malzemeler

Bir takımın malzemeleri; forma, şort, çorap ve spor ayakkabısı demektir.

Libero hariç bütün takımın malzemeleri aynı olmak zorundadır. Ayakkabılar esnek ve hafif olmasıyla birlikte tabanının lastik olması gerekir. Aynı zamanda ayakkabıların topuksuz olması gerekir.

FIVB Dünya ve Resmi müsabakalarında siyah renk ağırlıklı olan ve zeminde iz bırakan ayakkabıların giyilmesi yasaktır.

Forma Numaraları

Forma numaraları 1’ den 18’ e kadar olan numaralar verilir.

FIVB, Dünya ve Resmi Müsabakalarda  1’ den 20 ‘ ye kadardır.

Forma numaraları formanın ön tarafında ve arka tarafında, formanın tam ortasında bulunmalıdır.  Forma numaralarının renkleri forma rengiyle zıt renkte olmasıyla birlikte; göğüste olan numara en az 15 cm büyüklüğünde, sırtta ise en az 20 cm büyüklüğünde olmalıdır. Ve numaraların bant genişliği en az 2 cm olmalıdır.

  • Takım kaptanın forma numarasının altında 8×2 boyutlarında bir şerit olmalıdır.

Malzemeler ile ilgili hakemin izniyle birlikte şu durumlara izin verilebilir:

  • Çıplak ayakla oynamak
  • FIVB, Dünya ve Resmi Müsabakalarda  çıplak ayakla oynamak yasaktır.
  • Set aralarında herhangi bir sorundan dolayı formaların aynı renkte ve tasarımda olmasıyla şartıyla değiştirilmesine izin verilir.
  • Havanın soğuk olması durumunda aynı renk ve tasarıma sahip eşofmanlarla oyuna devam edilebilir.

Yasaklı Malzemeler

Her hangi bir sakatlığa sebep olacak veya rakibe oranla avantaj sağlayacak her türlü eşya yasaktır.

Oyuncular gözlük veya lens takabilir ancak sorumluluk kendileri aittir.

Kaptanlar

Kaptanlar kendi takımlarından sorumludurlar.

Maç öncesi takım cetvelini imzalar ve kurada takımını temsil eder.

Takım kaptanı maç esnasında oyunda olduğu sürece oyundaki kaptandır. Takım kaptanı oyundan alındığında yerine başka biri kaptan seçilir ve set bitene kadar, o oyuncu oyundan çıkana kadar asıl kaptan oyuna dönene kadar kaptan olarak o oyuncu kalır.

Hakemlere itiraz etme hakkı vardır.

Sayı Kazanmak

Bir takım 3 şekilde sayı elde edebilir.

  1. Rakip sahanın zeminine top temas ettiği zaman
  2. Rakip takımın bir hatası sonucu(oyun kurallarına aykırı bir davranış yapılması)
  3. Rakip takım herhangi bir ihtar(uyarı) aldığında

Setler

Bir sayı en az 2 sayı farkla 25 sayıda olduğu zaman seti kazanmış olur. 24-25 olduğu durumlarda set 2 sayı fark oluşana kadar devam eder.

3 set alan takım maçı kazanmış olur. 2-2’ lik durum eşitliğinde 5. Set oynanır.  5. Set 2 sayı farkı kuralıyla birlikte 15 sayı üzerinden oynanır.

Saha seçimi ve ilk servisi atacak takımın seçimi

Oyunun başında baş hakem tarafından kura atışı yapılır. Bu şekilde saha ve ilk servisi atacak takım belirlenir.

Kurayı kazanan takımın iki seçeneği vardır. Ya ilk servisi kullanmayı seçer yada sahayı seçer. İlk servisi kullanacak takım filede ilk ısınacak takımdır.

Oyundaki Oyuncu Sayısı

Her takımın oyunda 6 oyuncusu bulunur.

Dönüşler

Dönüşteki sıra başlangıç dizilişi ile başlanır. Set bitene kadar  ve oyuncuların pozisyonları ile kontrol edilir.

Bir takım servis karşılıyorsa eğer servis atma hakkı kazanırsa o takımın oyuncuları saat yönünde bir pozisyon dönerler.

Voleybolda Dönüşler
Voleybolda Dönüşler

Topla Oynama

Her takım kendi oyun sahasında ve kendi oyun boşluğunda oynar ve topu serbest bölge dışından dahi çevirebilme hakları vardır.

Takım Vuruşları

  • Bir oyuncunun topa her teması bir vuruş olarak sayılır.
  • Topu filenin üzerinden göndermek için bir takım en fazla 3 defa topa temas edebilir.  3’ ten fazla temasta 4 vuruş hatası yapılmış olur.
  • Her oyuncu sadece bir kere topa temas edebilir.
  • Bir topa aynı anda 3 oyuncuda temas edebilme şansı vardır; ancak 3 oyuncu aynı anda temas ederse 3 vuruş hakkını doldurmuş olunur. Örneğin 2 kişi aynı anda dokunursa 2 vuruş hakkı kullanılmış olur.
  • File üzerindeki topa rakip takımdan oyuncular aynı anda temas etmişse top hangi takımın sahasına düşerse o takımın tekrar 3 vuruş hakkı olur. Bu şekildeki top dışarı giderse rakip takım için bir hata olarak sayılır.

Destekli Topa Vuruşlar

Bir takım oyuncusu herhangi bir oyuncudan destek alarak topa vurması yasaktır; ancak bir oyuncu fileye dokunmak gibi yasak bir harekete herhangi bir şekilde yönelirken takım arkadaşları onu geri çekebilirler.

Vuruş Özellikleri

  • Voleybol topu oyuncu bedeninin herhangi bir yeriyle temas edebilir.
  • Topun tutulmasının yasak olmasıyla birlikte topu fırlatmakta yasaktır.
  • Tek bir hareket anında olmak şartıyla bir  oyuncu veya daha fazla oyuncu blok esnasında topa peş peşe temas edebilirler.

Fileyi Geçen Top

  • Topu rakip sahaya gönderirken file üzerinden göndermek şarttır.
  • Top file üzerinden geçmeden rakip takımın serbest bölgesine gittiği zaman takım oyuncularından herhangi biri gidip topu çevirebilir. Rakip herhangi bir engelleme yapması yasaktır.

Topun Fileye Değmesi

  • Oyun sırasında topun fileye değmesi yasak değildir.
  • Fileye takılan top üç vuruş limiti içerisinde oyuna devam edilebilir.
  • Blok yapılacağı sırada rakibin vuruşunu engellemeyecek şekilde filenin diğer tarafındaki topa dokunulabilir.
  • Rakip hücum vuruşunu yapmadan veya yaptığı sırada topa dokunmak yasaktır.

Filenin Altından Geçme

Rakip takımın oyununa karışılmaması şartıyla rakip file altından rakip takımın oyun boşluğuna girilebilir.

Top oyun dışında olduğu sürece rakip takımın oyun alanına girilmesi serbesttir.

Fileye Temas

Oyunculardan fileye temas olursa eğer oyun bu temastan etkilenmediyse oyun devam eder.

Servis

  • İlk sette ve netice setinde(5. Set) ilk servisi kullanma hakkı kurayla belirlenir.
  • Servisi kullanan takım rallyi kazandıysa aynı oyuncu veya yerine girmiş oyuncu tekrar servisi kullanır.
  • Servisi karşılayan takım eğer servis hakkı kazanmışsa bir pozisyon dönerler ve bu dönüş sonrası servisi atacak kişi belirlenmiş olur.

Servisin Atılması

  • Servis atarken topu havaya atma hakkı bir keredir. Onun dışında yerden sektirilmesine veya elde hareket ettirilmesine izin verilir.
  • Servisi atan oyuncu servis vuruşundan sonra servis bölgesinin dışına veya oyun bölgesine düşebilir veya basabilir.
  • Servisi atacak oyuncu başhakemin servisin atılması için çaldığı düdükten sonra 8 saniye içerisinde servisi kullanması gerekir. Eğer düdükten önce servis atılırsa servis iptal edilir ve tekrar servis atılır.

Perdeleme

Oyuncu veya oyuncular servis atan oyuncuyu ve topun geliş yönünü rakibin görmesini engellemek amacıyla perdeleme yapmamaları gerekir. Perdeleme maksadını taşıyan el sallama zıplama gibi hareketler yapmak perdeleme ile aynı ifadeyi taşır.

Hücum Vuruşu

  • Servis blok haricinde topu rakip alana göndermek için yapılan bütün vuruşlar hücum vuruşu olarak değerlendirilir.  Top rakip takımdan birine temasıyla birlikte hücum vuruşu bitmiş demektir.
  • Oyuncular hücum vuruşundan sonra ön bölgeye düşmelerine izin verilir.

Servise Blok Yapma

Servise blok yapmak voleybol kuralları gereği yasaktır.

Duraklama Talebi

  • Top oyun içerisinde olmadığı zaman veya servisten önce koçlar el işaretiyle mola talebinde bulunur.
  • Voleybolda molalar 30 saniye sürer.  Mola boyunca oyuncular kendi oturma sıralarının tarafında bulunan serbest bölgeye gitmek zorundadırlar.

Oyuncu Değişikliği

  • Setlerde takımlar en fazla 6 oyuncu değiştirebilirler. Bir veya daha fazla voleybol oyuncusu aynı anda değiştirilmesi serbesttir.
  • Başlangıç dizilişinde varolan bir oyuncu bir sette sadece bir kere oyundan çıkabilir ve bir kere oyuna girebilir.

Sakatlanmalar

Bir oyuncu sakatlandığı zaman sağlık görevlilerin gelmesiyle birlikte 3 dk iyileşme süresi verilir. Aynı oyuncu tekrar sakatlandığında bu süre tanınmaz.

Fasılalar

  • Setler arasındaki süreye fasıl denir. Bütün fasılalar 3 dk süreyle kısıtlıdır.  Bu süre içerisinde oyun alanları değiştirilme gibi işlemler yapılır.
  • Organizatörün talebine göre 2. Ve 3. Setlerdeki fasılalar 10 dk’ ya kadar uzatılabilir.

Oyun Alanı Değişimi

Netice seti haricinde her set sonrası takımlar oyun alanı değiştirir. Netice seti sırasında ise herhangi bir takım 8. Sayıya ulaştığı an zaman kaybetmeden saha değişikliği yapılır ve oyuncular oldukları pozisyonlarla devam ederler.

Liberonun Belirlenmesi

  • Her takım en fazla 2 oyuncusunu libero(özel defans oyuncusu) olarak gösterme hakkı vardır.
  • Oyun alanında sadece bir libero bulunabilir.

Author: Ali Göksel Bektaş

Simenty kurucu ortağı. Küçüklüğünden beri website yapan Ali bulunduğu web sektöründe 10 yıldan fazla tecrübesı vardır. Bisiklet sürmeyi, kek yemeyi ve rahat koltukları sever.

64 thoughts on “VOLEYBOL KURALLARI”

  1. izleseniz daha iyi anlarsınız aslında. ama bu da çok iyi bi anlatım olmuş 😀 araya kkısa da olsa bi voleybol maçı videosu koyaydınızz eyiydii 😀

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.