Bulut Bilişim nedir?

Bulut bilişimi çok daha iyi anlamak için örnek gösterebilecek en iyi örneklerden biri bir bankanın kasasıdır. Siz saklamak istediğiniz değerli eşyaları / bilgileri bankaya verirsiniz ve banka bunu sizin için barındırır. O kasanın bakımı ve nerede saklandığı tamamen bankaya aitdir. Siz yalnızca eşyanın güvenli ellerde olduğunu düşünürsünüz ve günlük yaşantınıza/ işinize devam ederseniz.

bulut_bilisim

Açık ve Özel Bulut

Neye bulut denildiği de bambaşka bir konu aslında. Gerçek bir buluta bakan herkes nasıl ki farklı bir şekilde görüyorsa, bilişim işinde olan herkes için de bulut bilişimi farklı bir anlam ifade ediyor. Öncelikle birbirinden çok farklı iki bulut bilişim kavramı var. Açık bulut ve özel bulut. Sayısız barajlar, santraller gibi bileşenlerden oluşan ulusal elektrik şebekesiyle birbirini yedekleyen iki jenaratörden oluşan bina sistemi kadar farklılar birbirlerinden.

Daha önce bahsi geçen Amazon açık buluta bir örnek. Ne kaç veri merkezi olduğunu biliyorsunuz, ne nerde olduğunu, ne kullandığınız sistemleri, ne de buralardan başka kimlerin hizmet aldığını, Hizmetin örgü yapısından size getirilmesi bambaşka bir dinamik.

Bulut  – Paylaşımlı serverlar

bulut date_center_beyaz bulut_bilisim_cloud_server_2 datacenter_serverlar_bulut

Bazı şeyler isimlerinin hakkını o kadar güzel veriyor ki, onlara bu ismi ilk takan her kimse gidip tebrik edesim geliyor. Bulut bilişim de bunlardan birisi benim gözümde. Adını çizimlerde interneti temsil etmek için kullandığımız bulut şeklinden aldığı kanısı yaygın. Ancak bulut bilişimin masmavi bir bahar gökyüzünde süzülen bembeyaz bir bulut gibi huzur mu verdiği yoksa simsiyah bir sonbahar gökyüzünü kapatıp insanın ruhunu  mu kararttığı yoruma açık. Bilişim hizmetlerinin gelecekte bir gün tıpkı elektrik gibi merkezi bir şekilde sağlanacağı daha 1960’lardan beri öngörülen bir konuydu. Bugün bir konunun bu kadar konuşuluyor olmasının asıl sebebi ise orjinal ise bilşim olmayan ve bu kadar başarılı olacağı pek beklenmeyen bir firmanın pazarlama başarısı. Burada bahsedilen firma internet kitapçısı Amazon.com; Onun pazarlama başarısı nedeniyle bu kadar popüler olan hizmetse aslında bulut bilişim denilen kavram.

İhtiyaçtan doğan teknoloji

amazon_com_logo

Mayıs 2000’de dot-com balonu patlamış, 2001’de malum saldırılar olmuş  ve bilişim sektörü tarihin zor günlerini geçiriyor. Tek kazancı internetten satış olan Amazon’un ise bilgi teknolojilerine yatırım yapmaktan başka çaresi yok. veri merkezlerini güncel, son teknoloji ile donatılmış vaziyette tutması gerekiyor, nitekim tutuyor da. Amazon’un geliriniin yarıdan fazlası yılbaşı alışverişini yapıldığı Kasım – Aralık aylarında gerçekleşen satışlardan geliyor o dönemde. O yüzden veri merkezleri bu zaman diliminde doğacak ihtiyacı karşılayacak şekilde ölçekleniyor.

Şirket yetkilileri “biz bu bilişim kaynak bolluğunu kalan 10 ayda nasıl paraya çeviririz” sorusuna cevap olarak kiralama sistemini düşünüyorlar ve bu kaynağı ihtiyacı olanlara kiralamayı karar veriyorlar. Bu temele dayalı çalışmalar neticisinde 2006 yılında Amazon WEB Service ticari hayatta yerini alıyor. Doğru bir pazarlama stratejisi ardından diğer firmaların da bu işe kalkışmasıyla sonrası çorap söküğü gibi geliyor. Bulut bilişimde temel felsefe, sizin bilişimden beklediklerinizin tamamının size bir hizmet olarak verilmesi. Siz sizinmiş gibi davranan bir sunucu da istebilirsiniz, e – posta hizmeti de. Hatta bir depolama alanı bile istyebilirsiniz. Bu servise ulaşmak için de interneti kullanmamız bekleniyor.sadece. Sonrası , ” havada bulut, bilişimle doğuşmayı unut” şeklinde. Servis sağlayıcınız kalan tüm işleri sizin adınıza çözümlüyor.

Hızlanan Bağlantının Faydaları

web hiz_resmi ibre_gostergesi_hiz

Tabii böyle yapabilmek için klasik bilişimci kimliğinden ödün vermeniz gerekiyor; ” nerdeki bir sunucudan hizmet alıyorum, verilerim hangi merkezlerdeki hangi disklerde duruyor” gibi konulara çok takılmamanız gerekiyor. Bilgisayarınızın prizindeki elektrik Keban’danmı geliyor, Yatağan’dan mı diye dert etmediğiniz gibi, söz konusu olan şey bulut bilişim olunca da sağlayınıza güvenip istediğinizi alıp alamadığınıza bakıyorsunuz sadece. Bulut bilişim diye bir şeyi asıl var eden tabii ki internet altyapılarının bu derece gelişmesi oldu. Bundan 15 yıl önce istemci bilgisayarlarımızın ile kurumsal sunucularımızın arasında 10 MBpps hızında yerel ağ ile haberleşiyorduk: bugün internette bağlı istemcilerimizin en kötü 8 Mbps hızında bant genişliğinde sahipler. Hal  böyle olunca, 1990’lı yılların sonunda kurum içi aldığımız kalitede bir e-posta hizmetini bugün internette duran Hotmail’den alıyor olmamız hiç de şaşırtıcı değil. O zamanlar popüler olan istmeci – sunucu tabanlı yapıya bugün internete bağlı istemci – internette bir yerde sunucu şeklinde yaklaşmamız mümkün; zaten ona da bulut bilişim diyoruz.

Asıl amaç sanallaştırma

google_serverleri_sunuculari_6

Özel bulut ise belirli bir kullanıcı kitlesine, örneğin bir kuruma ait, başka kullanıcılaırn dahil edilmediği bir yapı. Hal böyle olunca çoğunlukla organisazyona ait 2-3 veri merkezinde, kuruma ait sistemlerden sınırlı sayıda istemciye kapalı devre hizmeti veren bir yapıdan bahsediyoruz.

Yine de her iki yapıda sanallaştırma, çok merkezli çalışma cihaz ve konum bağımsız çalışabilme, kaynakların dinamik atanması, bilişim kaynaklarının merkezileştirilmesi, güvenlik, yüksek performans gibi ortak özellikleri bünyelerinde barındıroylrar. Bu saydıklarımıza da bulut bilişmi teknolojileri diyoruz ztaen. Zaten bu sadığımız teknolojileri kendi bilişim altyapılarımızda hali hazırda uygulamıyor muyuz? Çoktan başlamışız hepimiz ucundan bulut bilişime , o yüzden çok da üzerine düşmemek lazım belki. Asıl önemli olan işimizi yapmak, kullandığımızın adı bulut olsa da olur, olmasa da.

Bulut Bilişim evimizde

google_serverleri_sunuculari_2

Bulıt bilişimi yalnızca bilgisayarlara sınırlamak doğru değil. Yıllardır kulllandığıız cep telefonları, evlerimize yeni yeni girmeye başlayan akıllıt televizyonlar da birer bulut bilişim istemcisi asllında. Akıllı fotoğraf makineleri, beyaz eşyalar, ilkimlendirme cihazları, akıllı otomobiller ve binaların gelişmesi ile bulut bilişim bilgisayarlardan çok tüketicileri hizmet veren bir altyapı haline dönüşüyor.

IPV6 Nedir?

IPV4′ün tükenmesi ile gelen yeni protokol sistemini inceleyeceğiz. Konumuzda aynı zamanda “IPv6 nedir  ve neden böyle bir gereksinime gerek duyulmuştur?” sorularını cevap getireceğiz.

IPv6‘ın adını son 2 – 3 yılda duyar olduk ama yeni bir şekilde aslında. Standart çalışmaları 1990’lı yıllara dayanıyor, şu anda temel olarak kabul edilen tanımı Aralık 1998’de yapılmış. Biraz “bu adamlar teknolojisini çoktan yapmış ama mahsus ağır ağır piyasaya sürüyorlar” komplo teorisini doğrular bir teknolojik kavram. O yüzden “yıllardır var olmasına rağmen, şu anda ihtiyaç duyulduğu için geliyor IPV6. Ne de olsa artık bir önceki protokol olan IPv4 ihtiyaçları karşılayamaz hale geldi. Tıpkı telefon numaraları gibi birbiriyle haberleşmek isteyen her bilişim cihazının kendine has bir IP numarası olması gerekiyor. Bugün kullandığımız telefon numarlaandırma sistemi yüz milyarlarca kişiyi adresleyebilecek kapasitede. Dünya nüfusunun yüz katından fazlasını adanmış bir numara verebilecek bir sistem olduğu için ” Telefon Numarası v6″ diye bir ihtiyaç duymuyoruz. 

Ip üzerinden haberleşen cihazlar için durum biraz farklı. IPv4:’ün kullandığı adresleme istemi kabaca 4 milyar farklı adres üretebiliyor. Oysa bugün itibarı ile dünya üzerinde IP kullanarak ağ  erişimi sağlayan 15 Milyar cihaz olduğu tahmin ediliyor. Şu anda birçok evde hane halkının en az iki misli kadar ağ erişimli cihaz olduğuna göre 15 milyar cihaz pek olmayacak rakam değil.

ipv6-v2

2018 Yılına kadar Ipv4…

Tarihçesine bakacak ollursanız IP 1,2 ve 3 deneysel sürümler olmuş. Ipv4 de aslında ticari ya da halka açık bir protokol olarak düşünülmemiş; o yüzden 4 milyar adresin haydi haydi yeteceğine karar verilmiş. Gelin görün ki, internet bu protokol üzerinden yaygınlaşınca, 1991 yılında bu adresin yetmeyeceğine anlaşılmış. Gene deneysel bir IPv5’in ardından, daha önce de belirttiğimiz gibi IPv6 standardı bir sonraki nesil adresleme standardı olarak ilan değilmiş.

ipv6-2 ipv6

Peki, IPV6 ile kaç cihaza kadar adresleye bilirsiniz? Bunu hesaplmak çok kolay; 3.4 x 1038 ya da okunur dili ile 340 undecillion; tam olarak 340.282.366.9420.938.463.463.374.607.431.768.211.456.

Bu öyle hayal edilemez bir rakam ki , dünya üzerinde bulunan tüm kum tanelerinin sayısının sağına 18 tane 0 koyduğunuzda ancak bu seviyeye gelebiliyorsun. Gelin görün ki bu rakamın da 2128 yılında yetersiz kalacağı tahmin edilmekte. Anlayacağınız torunlarımızın torunlarını zor günler, hatta Ipv8 bekliyor diyebiliriz.

IP Temelli Cihazlar

Artık eskiden hiç aklımıza gelmeyen bir sürü cihaz IP istemcisi olmuş durumda. Bundan 10 sene öncesine kadar sadaece bilişim cihazları IP tabanlı ağlara bağlanıyordu. Bugün teknoloji markelerden her gün yüzlerce akıllı televizyon satılıyor. Hemen hemen bütün cep telefonlarının  internet erişimi var, masa telefonlarında da IP tabanlı çözümler yaygınlaştı. Bırakın güvenlik kameralarını, bildiğimiz fotoğraf makineleri bile artık IP tabanlı. Yarın  obür gün akıllı evlerdeki lambalar, ısıtma cihazları ve muhtemelen şu anda aklımıza bile gelmeyen bir sürü şey daha IP dünyasına dahil olacaklar. Temel amacı bu adresleme problemini çözmek olmakla beraber, IPv6 işi sadece basit bir numaralandırma yapısı ile bırakmıyor elb ette. Bu kadar cihazı birbiri ile konuştaracaksınız, nasıl konuştacağınız konusunda da bir şeyler yapmanız gerek. Aynı veri paketini birden çok noktaya tek seferde taşıma özelliği diye tarif edebileceğimiz Multicasting özelliği IPv6’da standart olarak geliyor.

IPV6 kullanan cihazlar bir ağa bağlandıklarında kendilerini otomatik olarak ayarlayabiliyorlar. Bu işlem için bağlı bulunduklaır Ağ yönlendiricisi ile kendi dillerinde ufak bir sohbet yapmaları yeterli oluyor.

Mac Adresi Önemli

Ağ katmanında güvenlik sağlayan IPsec zaten esas olarak IPv6 için geliştirilip sonradan IPv4’e uyarlanmıştı. Ipv6 kullanan cihazlar bir ağa bağlandıklarında kendilierni otomatik olarak ayarlayabiliyorlar. Bu işlem için bağlı bulundukları ağ yönlendiricisi ile kendi dillerinde ufak bir sohbet yapmaları yeterli oluyor.  Bahsi geçen bu sohbetin doğru yapılmasını sağlayan önemli bir faktör de IPv6 adresinin  kaynağı olan cihazın MAC adresinin, yani üzerindeki ağ denetleyicisinin fiziksel kimliğinin bilincinde olması. Bu sayede IPv6 kullanan cihazın istemci mi, sunucu mu, mobil cihaz mı  ya da bir ağ yönlendiricisi mi olduğunag öre u ygun bağlantılar yapabiliyor. Multicasting ve Ipsec de aslında bu farkındalığın nimetlerinden faydalanıyorlar.

IPV6’ya geçiş başladı

 Veri paketlerinin daha verimli oluşturulması ve aktarılması ile ilgili birkaç konu daha var ama çok teknik detaya girmek gerek. Özetle veri iletişimini daha etkin etkin yöntemlerle yapılıyor destek yeterli olacak. Bilişim dünyasının en popüler konıularından bir tanesi internetin nasıl Ipv4’den IPv6’ya geçeceği. Bu yükseltme tabii ki birden bire olmayacak. Günümüzde hemen hemen tüm cihazlar işletim sistemleri ve uygulamalar her iki protokolü bir arada destekleyeek özelliklerde üreteiliyor. Geçiş konusunda çözüm ve danışmanlık sağlayan bir sektör türedi. Her şeyin birbiri ile iletişeceği bir dünya fantezisinin ne kadarını göreceğiz.

Kamu IPv6’ya geçiyor

Pek çok hizmetini internet üzerinden vermeye başlayan kamu kurumları da IPv6’ya geçiş çalışmalarına başladı. 08.12.2010 tarihli Resmie Gazete’de yayınlanna bir genelge ile kamu kuruluşlarının IPv6’ya geçişleri ile ilgili esaslar belirlendi. Genelgede yer alan Kamu Kurum ve Kuruluşları için IPv6‘ya geçiş planı üç aşamadan oluşuyor. Buna göre ilk aşamada tüm kamu kurumları 31 AĞustos 2012 itibarı ile IPv6 geçiş eğitimlerini tamamladılar ve bu tarihten itibaren Ipv6 desteği olmayan bilişim yatırımlarında bulunamıyorlar. İkinci aşama uyarıncaa da 31 Aralık 2013’e kadar halka açık verdikleri hizmetlerden en az birini Ipv6 destekler hale getirecekler. Son aşama ise 31 Ağustos 2013’te tamamlanacak ve m kurumlar internet üzerinden verdikleri kamuya açık tüm hizmetleri IPv6’yı destekler hale getirecekler. Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi web sitesi (www.ipv6.net.tr)’ya geçiş ile ilgili pek çok bilgi barındıran bir kaynak.