Fosforilimi Oksidativ dhe Sinteza e ATP-s 


Fosforilimi oksidativ dhe fotofosforilimi sigurojnë me te shumtën e ATP-së në shumicën e gjallesave. Fosforilimi oksidativ është termi përdorur për dukurinë e reduktimit te oksigjenit në nje molekulë uji ku elektronet dhurohen nga NADH  dhe FADH2. Fosforilimi dhe fotofosforilimi janë të ngjashme nga ana mekanike për tre arsye: 

1-rrjedha e elektroneve në kanale të suportuar nga membrana 

2-potenciali elektrokimik midis membranave 

3-sinteza e ATP-së me anë të protonëve që ndodhen në gradientin e kundërt 

Pjesët përbërëse të mitokondrisë 

1-Membrana e jashtme-e përshkrueshme nga molekulat e vogla dhe jonet 

2-Membrana e brendshme-e pakalueshme nga jonet ose molekulet e vogla duke përfshirë dhe jonin hidrid. Ajo përmban transportuese elektronë që janë përgjegjës për procesin e respirimit, transportuesë të tjerë, sintazen ATP, translokatorin ADP-ATP 

3-Matriksi-Përmban kompleksin e piruvatit dehidrogjenues, enzimat për ciklin e acidit citrik, enzimat për beta-oksidimin e acideve të yndyrshëm, ATP, ADP, jonet e kalciumit, kaliumit. 

Fosforilimi oksidativ fillon me hyrjen e elektronëve në zinxhirin respirativ. Enzimat dehidrogjenues mbledhin elektronë nga ciklet katabolike dhe i udhëzojnë ato drejt NAD, NADP ose FAD që njihen ndryshe si pranueset universale të elektronëve. Enzima dehidrogjenuese e lidhur me NAD shërben për të hequr dy atome hidrogjeni prej substrateve të tyre. Njëri nga këto hidrogjene trasmetohet drejt NAd+ kurse tjetri ngelet në gjendje të lirë si jon hidrid. NADH mbledh elektrone nga ciklet katabolite kurse, NADPH mundëson reaksionet anabolike me elektrone.  

 Flavoproteinat pë rmbajnë një nukleotidë flavine (FMN ose FAD). Nje nukleotidë flavine e oksiduar pranon një  elektron dhe në kë të më nyrë prodhon FADH+ ose FMNH+ ose mund të pranojë dy elektrone pë r të prodhuar FADH2 ose FMNH2. Potenciali i reduktimit ë sht i varur ndaj lidhjes me proteinat e ndë rlidhura me të .  

Kalimi i elektronave në pë r transmetuesit që pë rmbajnë membranë .  

Transferimi i elektronë ve në  fosforilimin oksidativ mund të ndodhë në pë rmjet transfertë s direkte të elektronë ve, transfertë s si atom hidrogjeni ose si jon hidrid.  

Molekulat që transferojnë elektrone: 

NAD 

Flavoproteinat 

Jubikuinonet 

Citokroma 

Proteinat që  pë rmbajnë hekur dhe sulfur 

 

Jubikuionet 

Janë  koenzima të  lidhura me yndyra të tretshme Q benzokinone dhe pë rmbajnë   një zinxhir anë sor isoprenoid. Ato pranojnë 1 ose 2 elektrone. Mund të shpë rndajë edhe elektrone edhe protone që kanë një rol të rë ndë sishë m në pompë n protonike.  

Citokroma 

Ë shtë e aftë pë r të kapur dritë n e diellit në pë rmjet grupit heme që pë rmban, si a, b apo c. Kofaktorë t a apo b lidhen në një më nyrë kompakte me proteinat, kurse grupet heme të llojit c lidhen në më nyrë  kovalente në pë rmjet lidhjeve Cys. Citokromat e llojit a ose b janë poteina integrale kurse ato të llojit c mund të kalojnë lehtë sisht pasi janë të tretshme.  

Zinxhiri respirativ i mitokondrisë  

Kahu i procesit synon drejt rritjes së potencialit reduktues.  

NADH-Q-citokroma b-citokroma c1-citokroma c-citokroma a-citokroma a3-oksigjeni 

 Komplekset multienzimatikë  që luajnë rol në  transfertë n e elektronë ve 

Kompleksi I: NADH-Jubikuinone 

Deri në 42 zinxhirë anë sorë , duke pë rfshirë  flavoproteina si dhe të paktë n 6 qendra me hekur dhe sulfur.  

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.