İnsan bilimleri

İnsan Bilimleriİnsan bilimleri nedir?

İnsan davranışlarını, toplumların yapısını ve tarihini inceleyen bilim dallarına İnsan Bilimleri denir. Bu bilimler içerisine Antropoloji, Psikoloji, Dil Bilimleri (linguistik) girer. Ayrıca İnsan Bilimleri Doğa bilimlerinin yöntemlerinden faydalanarak bu bilgilerin üstüne hem mantık hem de sezgi yöntemlerini kullanır ve İnsanı açıklamaya çalışır.

Not: Felsefe Bilgisi evreni ve var olan herşeyi bütün olarak kavrayarak öğrenme amacı güder. Tümel bir açıklama tutkusu içerisinde barındıran bir bilgi türüdür.

Antropoloji nedir?

Bugüne dek yaşamış insan topluluklarının kültersel ve sosyal etkileşimlerini incelyen İnsan Bilimi Alt dalına Antropoloji denir. Antropolojinin de kendi alt dalları vardır.

Bunlar;

  •     Adli antropoloji
  •     Paleoetnobotanik
  •     Paleopatoloji
  •     Tıbbî antropoloji
  •     Primatoloji
  •     Paleoantropoloji
  •     Osteoloji
  •     Kültürel antropoloji (ayrıca Sosyal antropoloji)
    •         Sanat antropolojisi
    •         Hukuk antropolojisi
    •         Din antropolojisi
    •         Uygulamalı antropoloji
    •         Kültürler-arası çalışmalar
    •         Siber antropoloji
    •         Gelişim antropolojisi
    •         Çevresel antropoloji
    •         İktisadi antropoloji
    •         Ekolojik antropoloji
    •         Etnografi
    •         Etnomüzikoloji
    •         Feminist antropoloji
    •         Tıbbî antropoloji
    •         Psikolojik antropoloji
    •         Siyasi antropoloji
    •         Kamu antropolojisi
    •         Sembolik antropoloji (veya semboller/simgeler antropolojisi)
    •         Görsel antropoloji
  •     Lengüistik antropoloji (yani dilsel antropoloji)
    •         Senkronik lengüistik (eşzamanlı dilbilim veya eşsüremli dilbilim)
    •         Diyakronik lengüistik (artsüremli dilbilim)
    •         Etnolengüistik
    •         Sosyolengüistik
  •     Arkeoloji
    •         Tropoloji*(müzik eşliğinde olan bilim dalı)

Psikoloji nedir?

Psikoloji bir bilim dalıdır. Bir bilim dalının kendi alanında daha fazla bilgi birikimi hem de daha kaliteli bir şekilde kendini geliştirebilmesi için birden çok alt dallarına ayrılması şarttır. Bu nedenle psikolojide kendini alt dallarına ayırmıştır.

Psikolojinin alt dallarında daha fazla ayrıntı istiyorsanız tıklayarak ilgili sayfaya ulaşabilirsiniz;

Klinik Psikolojisi

Danışmanlık Psikolojisi

Eğitim Psikolojisi

Gelişim Psikolojisi

Sosyal Psikolojisi

Endüstri Psikolojisi

Psikometrik Psikolojisi

Deneysel Psikolojisi

Dil Bilimleri (linguistik) nedir?

Dilleri teorik bir yapıya ayırıp(sözcüklerin oluşumu, yapısı, benzerliği ve benzeri..) bilimsel bir şekilde izleyen bilim dalına Dil Bilimi denir.

  • Sosyolinguistik
  • Psiko Dilbilim
  • Pragmatik (Dil ve davranış, Dil kullanım kuralları, söz eylem kuramı, konuşma kuralları kuramı)
  • Budun Dilbilim
  • Bilgisayarlı Dilbilimi (yapay dil sistemi)
  • Tarih Dilbilimi (o anki eşzamanlı dil durumu ve etki faktörleri göz önünde bulundurularak artzamanlı dil değişimleri)
  • Metin Dilbilimi
  • Klinik Dilbilimi
  • Adli Dilbilim
  • Bağıntı Dilbilim (Dilsel yapıları ve dilsel sonuçları ayrıca dil bağıntısında sosyal ve dil politikası koşulları inceler.)
  • Bütünce Dilbilimi
  • Betimsel Dilbilimi (dillere ve dil sistemlerine dönük mümkün mertebe değerlendirmeden uzak, yani yas koyucu veya normatif olmayan bir betimleme şeklini oluşturmaya yönelir)
  • Siyasal iletişim
  • Sinir Dilbilimi
  • Hukuk Dilbilim
  • Ruh Dilbilim
  • Bilişsel Dilbilim
  • Feminist Dilbilim
  • Avrolinguistik, Avrupa dilleriyle ilgilenir.
  • Interlinguistik, uluslararası iletişimi ve yapay dilleri inceler.
  • Medya Linguistik
  • Nicel Dilbilim
  • Ekolojik Dilbilim (Dil ve dilin kullanım alanı arasındaki etkileşimi inceler.)


Bilim tarihi

Bilim en başta bir felsefik olarak ortaya çıkmış daha sonra matematikle bağdaşmıştır. Henüz 3. yüzyılda Eukleides geometriyi, Arkhimedes mekaniği bulmasıyla ortaçağda avrupa bir durgunluk dönemi gerirmiş 4 ve 5 yüzyılları arasında felsefe ve bilim alanında önemli gelişmeler göstermiştir.

Bu sırada islam dünyasında her ne kadar Avrupa’ya göre daha az sayıda olsada bilgin yetiştirmiştir. Azeri bilim adamı Harezmi ( 780- 850) yıllarında yaşamış ve aritmetik, cebir alanlarında, İbni Sina (980-1037) tıp alanında Birüni ise ( 973-1051) astronomi ve coğrafya alanındaki buluşları ile kendilerini dünyaya müslüman bilim adamları olarak kendini tanımlamışlardır.

Rönesans döneminde bilimsel gelişmeler önceki yıllara göre daha çok hızlanmıştır. Kopernik (1473-1545)  Batlamyus’un Dünya merkezli evren anlayaışının yıkıp yerine Güneş merkezli evren merkezini getirmiştir.

Kepler ise Galielie XVII. yüzyılda da Newton daha çok doğa ile uğraşıp pozitif bilimlere yönelmişlerdir. Doğa ile alakalı çeşitli kuramlar ortaya koymuşlardır. Rönesansla oluşan yeni koşullar ve yeni yöntemler adeda bilimin temelini oluşturmuştur. F.Bacon geçerli bilgilerin tümevarımsal elde etmeye çalışmıştır. Descartes ise her türlü bilimsel ve felsefei araştırmanın uyması gereken düşünce kurallarını açıklamıştır.

Claude Bernard ile biyoloji, Auguste Comte ile sosyoloji, Wilheim Wunt ile psikoloji ile artık daha modern ve bağımsız bir bilim meydana gelmiştir. XX. Yüzyıllara geldiğimizde önemli üç önemli kuram ortaya koyan Einstain’ın ‘kuantum kuramı’ ve Heisenberg’in belirsizik kuramı Newton’un mekaniğinin dayandığı determinizmin yerini almıştır.’